Dieta w niedoczynności tarczycy

tarczyca_podpisy-1

Niedoczynność tarczycy jest jednym z częstszych schorzeń endokrynologicznych występującym u około 4_ 10% populacji. Do prawidłowego funkcjonowania tarczycy niezbędna jest obecność wielu składników mineralnych, w szczególności jodu, żelaza, cynku i selenu. Składniki te uczestniczą w metabolizmie hormonów tarczycy i ich prawidłowym funkcjonowaniu. Tylko prawidłowo zbilansowana i urozmaicona dieta pozwala na dostarczenie wszystkich niezbędnych witamin i składników mineralnych, ale również pozwala na zachowanie dobrej kondycji zdrowotnej osób z niedoczynnością tarczycy.

Jod

Organizm ludzki zawiera 15_ 20 mg jodu, z czego 70_ 80% znajduje się w tarczycy . Pierwiastek ten, pod postacią jodków, wchłaniany jest z przewodu pokarmowego i dostaje się do osocza krwi, skąd wychwytywany jest przez tarczycę, z wykorzystaniem mechanizmu zwanego „pompą jodową”. Cząsteczki hormonów tarczycy w swoim składzie zawierają jod, stąd odpowiednie zaopatrzenie organizmu w ten pierwiastek jest niezmiernie istotne w prawidłowym funkcjonowaniu tego gruczołu. Jod jest niezbędny do syntezy hormonów tarczycy. Jego niedobór skutkuje niewystarczającą ich produkcją, co najpierw powoduje wzrost stężenia hormonu tyreotropowego (TSH), a następne obniżenie poziomu hormonów tarczycowych – tyroksyna (T4), trijodotyroninę (T3). Ponadto niedobór jodu powoduje ograniczenie wzrostu oraz powiększenie gruczołu tarczycy i powstanie wola. W badaniu kohorotowym przeprowadzonym wśród 4649 osób w Danii zaobserwowano związek między spożyciem jodu a objętością tarczycy. Nawet łagodny niedobór tego pierwiastka sprzyjał powiększaniu objętości tarczycy. Spożycie jodu odwrotnie korelowało z stężeniem tyreoglobuliny w surowicy, stąd też oznaczenie stężenia tyreoglobulin.

Żelazo

Żelazo jest istotnym pierwiastkiem dla osób z chorobami tarczycy. Jeden z kluczowych enzymów, zwany tarczycową peroksydazą jodują- cą zawiera w swojej cząsteczce żelazo, stąd jest to mikroskładnik niezbędny w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy. Dzięki prawidłowemu działaniu wymienionego enzymu dochodzi do aktywowania przemian tyreoglobuliny w tyroksynę (T4) oraz trijodotyroninę (T3). Deficyt żelaza w ustroju prowadzi do zmniejszenia syntezy hormonów tarczycy w osoczu, zwiększenia wydzielania TSH i powiększenia tego narządu oraz rozwoju jego niedoczynności. Niedobór żelaza w organizmie najczęściej wiąże się z niską zawartością przyswajalnych form tego pierwiastka w pożywieniu lub zaburzeniami w procesie jego wchłaniania.

Selen

Kolejnym pierwiastkiem istotnym w żywieniu osób z niedoczynnością tarczycy jest selen (Se). Zawartość selenu w organizmie ludzkim waha się w przedziale 10_ 15 mg. Pierwiastek ten wchodząc w skład enzymu zwanego dejodynazą, uczestniczy w przemianach tyroksyny (T4) w formę aktywną hormonu trijodotyroninę (T3). W sytuacjach niedoboru selenu w organizmie dochodzi do zmniejszonego wytwarzania T3 w tkankach (głównie wątroba i nerki) i jego stężenia w krążeniu.

Cynk

Cynk jest głównym pierwiastkiem w przestrzeni wewnątrzkomórkowej występującym we wszystkich komórkach żywego organizmu. Pierwiastek ten jest niezbędny do syntezy i prawidłowego funkcjonowania tyroksyny. Stanowi składnik białek receptorowych trójjodotyroniny, a jego niedobór wpływa na upośledzenie wiązania tego hormonu. Konsekwencją niedoboru cynku w organizmie jest obniżenie stężenia T4 i T3, a co za tym idzie, rozwoju objawów niedoczynności tarczycy . Niedobory cynku mogą wynikać z nieprawidłowej, mało urozmaiconej diety. Jednakże na stężenie cynku w osoczu może wpływać również długotrwały stres, infekcje oraz doustne przyjmowanie hormonów żeńskich . Wchłanianie tego pierwiastka może być utrudnione podczas długotrwałej suplementacji dużych dawek miedzi .

Niezależnie od rodzaju występowania choroby przewlekłej, również osoby z niedoczynnością tarczycy powinny szczególnie pamiętać o odpowiednim żywieniu, aktywności fizycznej oraz prawidłowej kondycji psychicznej. Prawidłowo zbilansowana, urozmaicona dieta pozwala na dostarczenie wszystkich witamin i składników mineralnych, w tym żelaza, jodu, selenu i cynku, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gruczołu tarczycy.

 

źródło: ,, Składniki pokarmowe istotne w niedoczynności tarczycy”  H. Stolińska, D. Wolańska

2 przemyślenia na temat “Dieta w niedoczynności tarczycy”

  1. ~magnolia pisze:

    Jestem chora na hashimoto. Przy niedoczynnosci tarczycy biore teraz euthyrox75. Mam pytanie. Jak to jest z tym jodem? Niedoczynnosc tarczycy leczy sie jodem, a z tego co wiem, przy hashimoto trzeba unikac jodu. Bylam nad morzem i czulam sie tam swietnie, a podobno przy hashimoto nie wolno przebywac nad morzem. Nic z tego nie rozumiem. Prosze o odpowiedz.

    1. filozofiaodzywiania pisze:

      W przypadku autoimmunologicznej niedoczynność tarczycy sprawa jest bardziej skomplikowana z jednej strony potrzebujemy jodu do syntezy hormonów tarczycy, a z drugiej strony przy produkcji hormonów tarczycy, bierze też udział enzym peroksydaza tarczycowa TPO i jej wzmożona produkcja przy dużej podaży jodu nasila proces autoimmunologiczny, ponieważ za każdym razem kiedy się pojawi jest atakowane przez przeciwciała anty-TPO. Bardziej chodzi oto, aby nie przyjmowanie suplementów diety, które mają w swoim składzie jod. Cały czas trwa dyskusja na temat stosowania jodu w Hashimotio sugerująca, że jest to dolewanie oliwy do ognia, jednak ostatnie badania dowodzą, że jod może być problematyczny tylko gdy ilość selenu nie jest odpowiednia, ponieważ selen neutralizuje tą toksyczność, dlatego odradziłabym suplementacji jodem chyba, że lekarz zaleci inaczej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>